Kelly KalksmaPublicatiedatum:29 juli 2025

Opgaaf Werkelijk Rendement Box 3 uitgelegd – Tegenbewijsregeling 2025

Vanaf 2023 heeft de Belastingdienst een nieuwe stap gezet richting een eerlijker belastingstelsel voor het Nederlandse Box 3-stelsel: formulier Opgaaf Werkelijk Rendement. Traditioneel werd het rendement op box 3-vermogen (spaargeld en beleggingen) belast op basis van een verondersteld (oftewel fictief) percentage, op basis van jouw totale vermogen.

Sinds juli 2025, is het mogelijk om jouw werkelijke rendement door te geven aan de belastingdienst. Maar hoe gaat dat in zijn werking? In dit artikel leggen we uit wat de Opgaaf Werkelijk Rendement inhoudt, wanneer je het formulier invult en en hoe de berekening werkt. Ook verwijzen we je naar de uitleg over Box 3.

Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste punten, met doorklikmogelijkheden naar toelichting per onderwerp:

Wat is Opgaaf Werkelijk Rendement? (OWR)
Wanneer ontvang je een brief van de Belastingdienst?
Hoe wordt het werkelijke rendement berekend?
Gebruik de oefenversie van het OWR-formulier
Waar vind ik het formulier opgaaf werkelijk rendement?
Wanneer is de uitspraak bekend?
Veelgestelde vragen over OWR
Meer weten: Box 3 uitgelegd
Hulp nodig?

Wat is de Opgaaf Werkelijk Rendement (OWR)?

Tot voor kort betaalde je in box 3 belasting op een zogenaamd ‘’fictief rendement’’, een schatting van hoeveel je zou verdienen met je vermogen. Maar als je spaargeld amper rente opleverde of je beleggingen in waarde daalden, klopte die schatting vaak niet met de werkelijkheid. De Hoge Raad heeft bepaald dat dit oneerlijk is wanneer jouwe echte rendement lager is het dan fictieve.

Daarom is er nu de Opgaaf Werkelijk Rendement (OWR). Hiermee kun je zelf aangeven wat je daadwerkelijk aan rendement hebt behaald. Dit maak de belastingheffing in box 3 een stuk eerlijker én beter passend bij je daadwerkelijke situatie.

Heb je een brief ontvangen van de Belastingdienst? Dan mag je het OWR-formulier invullen voor het jaar dat in de brief genoemd staat. Vanaf dat moment heb je 12 weken de tijd om het formulier in te dienen. Laat je het verzorgen door een belastingadviseur? Dan geldt er een ruimere termijn van 26 weken.

Het doorgeven van het werkelijke rendement is niet verplicht, maar wel het overwegen waard als je denkt dat het gunstig voor je uitpakt dan het fictieve rendement.

Let op: uitstel aanvragen is niet mogelijk, dus houd de datum(s) goed in de gaten.

Wanneer ontvang je een brief van de Belastingdienst?

Wanneer je een brief hebt ontvangen van de Belastingdienst waarin staat dat je je werkelijke rendement mag doorgeven, dan kun je het formulier Opgaaf Werkelijk Rendement invullen voor het jaar dat in de brief genoemd staat. Bewaar deze brief goed, want je hebt de informatie die hierin benoemd staat nodig bij het invullen van het formulier.

De Belastingdienst stuurt de brieven in fases:

Belastingjaar	Start verzending brief
2024	Nog niet bekend
2023	Vanaf september 2025
2022	Vanaf juli 2025
2021	Nog niet bekend
2020	Vanaf september 2025

Het is goed om er rekening mee te houden dat voor 2017 tot en met 2020 enkel het formulier ingevuld mag worden als je bezwaar hebt gemaakt tegen je box 3-inkomen, of als je een met ambtshalve herziening hebt laten weten dat je het oneens bent met je aanslag inkomstenbelasting.

Liever niet wachten op de brief?
Let dan goed op, je kunt het formulier ook alvast invullen zonder te wachten op de brief van de Belastingdienst. Houd er dan echter wel rekening mee dat je zelf drie bedragen moet opzoeken uit je belastingaangifte of aanslag. Als je deze onjuist invult, kan de vergelijking met het fictieve rendement fout gaan. Daarom adviseert de Belastingdienst te wachten op hun brief. Ga je toch alvast aan de slag? Geef dan in het formulier aan dat je de brief nog niet hebt ontvangen.

Hoe wordt de Opgaaf Werkelijke Rendement berekend?

Je werkelijke rendement is een optelsom van alles wat je met je vermogen hebt verdiend (of verloren) in één kalenderjaar, denk aan:

Rente op je spaargeld
Huur en dividend
Waardestijgingen (of dalingen) van beleggingen, vastgoed of crypto

Zowel gerealiseerde als ongerealiseerde rendementen tellen mee. Dus ook als je beleggingen in waarde zijn gestegen maar je ze nog niet hebt verkocht, telt die stijging tóch mee.

Goed om te weten:

Kosten zijn niet aftrekbaar, behalve de rente over schulden in box 3.
Er geldt geen heffingsvrije vermogen, je geeft je rendement op over je volledige vermogen.
Heb je verlies op het ene vermogensdeel en winst op een ander? Dan mag je dit binnen datzelfde jaar verrekenen.
Als je totale rendement negatief is, wordt dit op nul gezet en niet verrekend met andere jaren.

Je bent niet verplicht je werkelijk rendement door te geven, maar mag dat doen als je vermoedt dat het gunstiger is het dan het fictieve rendement.

Gebruik de oefenversie van het OWR-formulier

Wat is de oefenversie en waar vind je die?

De Belastingdienst heeft in juni 2025 een oefenversie van het Opgaaf Werkelijk Rendement (OWR)-formulier beschikbaar gesteld. Deze online tool werkt ideaal om alvast te testen hoe jouw situatie eruitziet. Het is belangrijk om Opgaaf werkelijk rendement (IB-OWR) te selecteren binnen de online omgeving en het juiste belastingjaar aan te klikken.

Welke gegevens moet je klaar hebben?

Bankafschriften met het saldo per 1 januari en 31 december
Jaaroverzichten van spaar- en beleggingsrekeningen
Dividend- en renteoverzichten
Waardebepaling van vastgoed en eventuele huurinkomsten
Overzicht van schulden en bijbehorende rente
Eventuele kosten die je in mindering mag brengen, zoals onderhoudskosten

Oefenversie OWR voor je officiële uitnodiging

Door alvast met de oefenversie van de tegenbewijsregeling aan de slag te gaan zie je of het direct of het voor jouw situatie voordeel oplevert. Daarnaast weet je gelijk welke gegevens en documenten je nodig hebt en zal je het officiële formulier sneller en mogelijk foutloos indienen.

Formulier werkelijk rendement oefenversie

Waar vind ik het formulier opgaaf werkelijk rendement?

Formulier opgaaf werkelijk rendement vanaf 2019 tot 2024

Het formulier opgaaf werkelijk rendement kan je vinden in jouw ” Mijn Belastingdienst” omgeving, door in te loggen en op ‘ Mijn werkelijk rendement box 3 opgeven’ te klikken.
Je kan hier het jaar waarvoor je het werkelijk rendement wilt doorgeven aanklikken.

Formulier opgaaf werkelijk rendement 2017 tot 2018

Wil je het werkelijk rendement doorgeven voor 2017 of 2018? Dan heb je geen DigiD nodig en kan je het formulier direct invullen.

Wanneer is de uitspraak bekend?

Na het invullen van het formulier opgaaf werkelijk rendement wordt je bezwaar behandelt door de Belastingdienst. Je ontvangt na de beoordeling van de Belastingdienst, de uitspraak op het ingediende bezwaar. De status kan je online volgen.

Veelgestelde vragen over Opgaaf Werkelijk Rendement

We krijgen veel vragen over de nieuwe mogelijkheid om je werkelijk rendement in box 3 op te geven. Daarom hebben we alle veelgestelde vragen voor je op een rij gezet én om het nog makkelijker te maken, ook verdeeld in categorieën: Algemeen, Bank- en spaartegoeden, Beleggen, Crypto, Onroerend goed en Overig.

Algemeen

Wanneer kun je het OWR-formulier invullen?

Vanaf juli staat het formulier digitaal klaar in Mijn Belastingdienst. Je moet dit per belastingjaar indienen. Je krijgt vanzelf een brief van de Belastingdienst zodra je het formulier kunt invullen., met daarin de benodigde box 3-gegevens.

Krijg je vanzelf bericht dat je het formulier mag invullen?

Ja. De Belastingdienst stuurt je een brief met uitleg en de gegevens die je nodig hebt. Dat geldt zowel als je nog geen definitieve aanslag hebt gekregen, als wanneer je die al wel hebt.

Wordt het heffingsvrije vermogen meegenomen in de berekening van werkelijk rendement?

Nee, de Hoge Raad heeft bepaald er geen rekening wordt gehouden met het heffingsvrije vermogen.

Mag je kosten aftrekken in het OWR-formulier?

Nee, dat mag niet. In zijn arrest van 6 juni 2024 heeft de Hoge Raad bepaald dat voor kostenaftrek geen ruimte is voor de bepaling van het werkelijk rendement in het kader van het leveren van tegenbewijs. Dat is ook zo vastgelegd in de Wet tegenbewijsregeling box 3.

Kun je verliezen verrekenen als je rendement in een jaar negatief is?

Nee. Het totale werkelijk rendement kan nooit lager dan nul uitvallen. Een verlies op één vermogensdeel kun je wel binnen hetzelfde jaar wegstrepen tegen winst op een ander vermogensdeel, maar niet doorschuiven naar een ander jaar.

Kan de Belastingdienst het formulier OWR vooraf invullen?

Nee. De Belastingdienst kan de gegevens die zij ontvangt van banken en andere instellingen op dit moment nog niet gebruiken om het formulier vooraf in te vullen.

Moet je het formulier OWR ieder jaar opnieuw indienen?

Ja. Het formulier geldt altijd voor één belastingjaar. Je moet dus ieder jaar opnieuw indienen als je van deze regeling gebruik wilt maken.

Krijgt jouw belastingadviseur (becon) de brief of jijzelf?

De brief gaat altijd naar jou persoonlijk. Als je een adviseur hebt, moet je de brief zelf doorsturen om de deadline door te geven.

Wat gebeurt er als je geen OWR-formulier instuurt?

Dan legt de Belastingdienst de aanslag op basis van het fictieve rendement op. Meestal komt dat overeen met de voorlopige aanslag.

Kun je uitstel krijgen voor het indienen van het OWR-formulier?

Nee, dit is niet mogelijk.

Wat als je het OWR-formulier te laat indient?

Als je het formulier niet binnen de termijn (12 weken, of 26 weken als een becon indient) instuurt, stelt de Belastingdienst de aanslag vast op basis van het fictieve rendement. Ben je het daar niet mee eens, dan kun je bezwaar maken. Je kunt alsnog binnen 5 jaar het formulier indienen, zolang de aanslag nog niet onherroepelijk vaststaat.

Wat gebeurt er als je werkelijke rendement hoger is dan het fictieve rendement?

Dan wordt er alsnog uitgegaan van het fictieve rendement in de voorlopige aanslag. Je wordt dus niet benadeeld door een hoger werkelijk rendement.

Kun je het formulier ook gebruiken voor oude jaren (2017–2020) waarbij al definitieve aanslagen zijn opgelegd, maar geen of te laat bezwaar is ingediend?

Als er nog geen bezwaar is gemaakt valt de definitieve aanslag onder de zogenoemde massaalbezwaarplusprocedure. Het formulier OWR kan voor de jaren 2017 tot en met 2020 alleen worden verwerkt, als ook eerder recht bestond op rechtsherstel én tijdig is verzocht om ambtshalve vermindering. Dit geldt dus niet voor iedereen.

Kun je in het formulier een andere verdeling kiezen tussen jou en je fiscale partner?

Nee. Voor een andere verdeling moet je de aangifte aanpassen of een apart verzoek sturen naar de Belastingdienst. Dat kan alleen zolang de aanslagen nog niet onherroepelijk vaststaan

Wat als je de brief kreeg toen je nog geen adviseur had, maar er later wel één hebt ingeschakeld?

De termijn wordt dan niet verlengd. De Belastingdienst kijkt naar of de aangifte is gedaan met of zonder beconnummer, niet naar de huidige situatie.

Hoe geef je box 3 bezittingen in vreemde valuta op?

Je rekent de bedragen om naar euro’s. Je mag hiervoor kiezen tussen de dagkoers of de maandkoers. Koersverschillen tellen mee als rendement.

Bank- en spaartegoeden

Is een stijging van je banksaldo ook rendement?

Een stijging van het banksaldo wordt als werkelijk rendement gezien voor zover het gaat om rente of koersverschillen in vreemde valuta.

Hoe geef je een aandeel in een VvE-reservefonds op?

Als lid van een VvE heb je recht op een deel van het vermogen in dat fonds. Dat deel geef je op in je aangifte. De rente die de VvE ontvangt, neem je naar rato mee als rendement in het OWR-formulier.

Hoe ga je om met buitenlandse dividendbelasting?

De gewone regels voor voorkoming van dubbele belasting gelden. Dit wordt verwerkt bij de aanslag, na het indienen van het OWR-formulier. Voor de inkomstenbelasting geldt in box 3 het kasstelsel. Inkomsten worden in het kasstelsel genoten op het tijdstip waarop zij:

ontvangen of verrekend zijn,
ter beschikking van de belastingplichtige zijn gesteld,
of rentedragend zijn geworden,
of vorderbaar en inbaar zijn.

Wat betekent dat concreet? Dat de rente op de spaarrekening wordt belast in het jaar dat die ontvangen wordt. Veel banken betalen de rente over het lopende jaar pas na 1 januari uit, dan wordt dit ook een jaar later belast. De rente wordt meegenomen in het jaar dat het ontvangen wordt voor het tijdstip van het genieten.

Beleggingen

Wat gebeurt er met ongerealiseerde koerswinsten?

Ongerealiseerde resultaten komen tot uitdrukking in de waarde in het economische verkeer per 31 december van het belastingjaar. Dat betekent dat deze ongerealiseerde resultaten bij het opmaken van de vermogensvergelijking tot uitdrukking komen in de vermogensaanwas.

De aankoop in het jaar wordt gezien als een storting. De vermogensvergelijking komt er dan zo uit te zien.

Stel: je hebt in het jaar (op 1 mei) voor € 100 effecten aangekocht. Deze zijn eind van het jaar € 110 waard.

Saldo 31/12		110
Saldo 1/1		0
Vermogensvergelijking	110
Min: storting	100
Vermogensaanwas		10

Mag je kosten voor vermogensbeheer aftrekken?

Nee. Directe kosten zoals beheervergoedingen mag je niet aftrekken. Indirecte kosten die al in de waarde van het fonds zijn verwerkt, hoef je niet apart te verwerken.

Crypto

Hoe bereken je het werkelijk rendement bij crypto?

Crypto valt onder ‘overige bezittingen’. Je geeft de waarde op per 1 januari en 31 december op. Ook de totale waarde van aankopen als storting in de wallet en verkopen als onttrekking uit de wallet over het gehele jaar moet je opgeven. Ongerealiseerde waardeveranderingen tellen mee. Kosten zoals transactiekosten mag je niet aftrekken.

Onroerend goed

Hoe bereken je de waardemutatie van een woning?

Je vergelijkt de WOZ-waarde aan het begin en eind van het jaar (met de officiële peildata). De beginwaarde is de WOZ-waarde van het belastingjaar (met waardepeildatum 1 januari van het jaar ervoor). De eindwaarde is de WOZ-waarde van het jaar erna (met waardepeildatum 1 januari van het belastingjaar). Hierdoor wordt gekeken naar de waardemutatie over het voorafgaande jaar. Bij aankoop of verkoop binnen het jaar reken je dit tijdsevenredig door.

Hoe ga je om met investeringen in een woning in dat jaar?

Een investering telt alleen mee als de gemeente bij de WOZ-beschikking de toestand per 1 januari van het volgende jaar heeft vastgesteld. Je moet dan kunnen aantonen dat de investering tot een waardestijging heeft geleid. Denk bijvoorbeeld aan een verbouwing of verduurzaming die zichtbaar is verwerkt in de WOZ-waarde.

Wat is het verschil tussen onderhoud en een investering?

Onderhoudskosten zijn bedoeld om de woning in bruikbare staat te houden, zoals het schilderwerk of het vervangen van een dak of keuken door een vergelijkbaar exemplaar. Investeringen zijn verbeteringen of uitbreidingen, zoals een dakkapel, isolatie of een uitbouw. Als werkzaamheden zowel onderhoud als verbetering zijn, moet je een splitsing maken. Alleen bij een ingrijpende verbouwing die neerkomt op nieuwbouw is er volledig sprake van investering.

Hoe werkt dit bij buitenlandse woningen?

Daar gelden dezelfde regels als bij Nederlandse woningen. Je mag uitgaan van de toestand per 1 januari van het volgende jaar, inclusief uitbreidingen of verbeteringen. Voorwaarde is dat je kunt aantonen dat dit ook tot een hogere waarde heeft geleid.

Hoe waardeer je een verhuurde woning?

Voor verhuurde woningen gebruik je de WOZ-waarde, maar pas je de leegwaarderatio toe. Die ratio hangt af van de hoogte van de huur ten opzichte van de WOZ-waarde. Zo wordt rekening gehouden met de huurbescherming die de waarde van verhuurde woningen drukt. Je doet dit zowel voor de begin- als de eindwaarde.

Overig

Hoe werkt het OWR in een migratiejaar?

Je geeft in het formulier aan dat je bent geëmigreerd of geïmmigreerd. Het formulier vraagt dan automatisch de juiste gegevens uit.

Hoe werkt het bij een schenking op papier?

Bij een schenking op papier ontstaat een vordering van de ontvanger en een schuld van de schenker. De schenker is rente verschuldigd aan de begiftigde. Deze rente behoort tot het werkelijk rendement. Vanaf 2023 hoef je onderlinge vorderingen tussen partners en van minderjarige kinderen niet meer op te geven.

Meer weten: Box 3 uitgelegd

De Opgaaf Werkelijk Rendement (OWR) is onderdeel van de bredere box‑3‑heffing over vermogen in Nederland.
Voor een compleet overzicht van hoe Box 3 werkt, inclusief de nieuwste regels en belastingtarieven, bekijk onze uitgebreide pagina over box 3 en het Nederlandse belastingstelsel.

Box 3 en het Nederlandse belastingstelsel

Hulp nodig?

We snappen dat dit nieuwe systeem best wat uitzoek werk is. Heb je een brief ontvangen of verwacht je dat binnenkort? Neem gerust contact met ons op, we helpen je graag bij het invullen van het formulier. Zo zorgen we ervoor dat je niet méér belasting betaalt dan nodig is.

Vragen over jouw belastingzaken? De Belastingbespaarders helpen je graag

Vul ons contactformulier in en wij nemen contact met je op

Stuur je bericht

Bel ons op 020 – 2170120

Wij staan voor je klaar!